Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hafize Gülnur Şen, doğum sonrası depresyonun yalnızca anneleri değil, babaları da etkileyebileceğini belirtti. Yeni baba olan erkeklerin özellikle doğumdan sonraki ilk yıl içinde depresyon riski altında olduğunu ifade eden Dr. Şen, “En sık karşılaşılan tetikleyiciler ekonomik kaygılar, artan masraflar ve geleceğe dair belirsizliklerdir. Bunun yanı sıra, ‘iyi baba olma’ baskısı, sorumluluk artışı ve kimlik değişimi de ruhsal yükü artırıyor” dedi.
BABALAR DA RİSK ALTINDA
Toplumda doğum sonrası depresyon genellikle annelerle ilişkilendirilse de, babalar da ciddi risk taşıyor. Dr. Şen, “Yeni baba olan erkekler, özellikle doğumdan sonraki ilk yıl içinde depresyon riski altında bulunuyor. Maalesef ‘babalara depresyon yakışmaz’ gibi önyargılar hem fark edilmesini hem de tedavi sürecini geciktirebiliyor” diye konuştu.
RİSKLİ DÖNEMLER VE TETİKLEYİCİ UNSURLAR
Babalar için en riskli dönem doğum sonrası ilk 3-12 ay arasıdır. Bu dönemde eşin doğum sonrası depresyon yaşaması, uykusuzluğun yoğunlaşması ve işe dönüş gibi faktörler depresyonu tetikleyebilir.
Dr. Şen, “Babalarda doğum sonrası depresyonun çok faktörlü bir yapıya sahip olduğunu belirterek, ebeveynlik baskısı ve performans kaygısı, eş ile ilişki dinamiklerinde değişim gibi faktörlerin önemli tetikleyiciler arasında olduğunu” ifade etti.
BELİRTİLER GÖZ ARDI EDİLMEMELİ
Babalarda depresyon bazen tipik belirtiler göstermeyebilir. Aşırı sinirlilik, öfke patlamaları, içe kapanma ve sosyal geri çekilme gibi belirtiler görülebilir. Artan alkol veya sigara kullanımı da dikkat çekici olabilir.
GÖRÜLME SIKLIĞI VE RİSK FAKTÖRLERİ
Güncel çalışmalara göre annelerde doğum sonrası depresyon oranı yüzde 10-20 arasında seyrederken, babalarda bu oran yüzde 8-10 civarındadır. Eşinde depresyon olan babalarda risk 2-3 kat artmaktadır.
ERKEN FARK ETMENİN ÖNEMİ
Erken tanı ve destekle hem babaların hem de aile sisteminin korunabileceğini belirten Dr. Şen, “Bebeğin duygusal gelişimi ve aile içi iletişim babanın depresyonu ile doğrudan etkilenebilir” dedi.
PROFESYONEL DESTEK GEREKEN DURUMLAR
Bazı durumlarda profesyonel desteğe başvurmak gerekebilir: Belirtilerin 2 haftadan uzun sürmesi, iş veya sosyal yaşamın etkilenmesi gibi durumlar bunlar arasında yer alır.
EVDE UYGULANABİLECEK ADIMLAR
Doğum sonrası depresyon belirtileri gösteren babalar için evde uygulanabilecek basit yöntemler arasında uyku düzenini sağlamak ve sosyal destek almak önemlidir.
TOPLUMSAL ÖNYARGILARIN ETKİSİ
‘Babalara depresyon yakışmaz’ gibi kalıp yargılar tedavi sürecini olumsuz etkileyebilir. Bu önyargıların kırılması tedavi sürecini kolaylaştırır.
YENİ BABA OLAN ERKEKLERE ÖNERİLER
Mükemmel baba olmak zorunda değilsiniz; ‘yeterince iyi baba’ olmak yeterlidir. Eşinizle açık iletişim kurun ve destek istemekten çekinmeyin.
Kaynak: DHA (Demirören Haber Ajansı)
