2022 Nobel Kimya Ödülü sahibi Prof. Dr. Morten Meldal, Gebze Teknik Üniversitesi’nde (GTÜ) düzenlenen “Nobel Söyleşileri” kapsamında genç araştırmacılar ve öğrencilerle buluşarak bilimsel yolculuğuna dair paylaşımlarda bulundu.
Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) Kongre ve Kültür Merkezi, 10 Nisan 2026 tarihinde bilim dünyasının önemli isimlerinden Prof. Dr. Morten Meldal’ı ağırladı. Meldal, moleküllerin hızlı ve güvenilir şekilde bağlanmasını sağlayan bakır katalizli azit-alkin siklokatılma (CuAAC) reaksiyonunun keşfi ve geliştirilmesine yaptığı katkıları GTÜ’lü akademisyen ve öğrencilerle paylaştı. GTÜ ve Kimyagerler Derneği iş birliğiyle düzenlenen programı binden fazla kişi izledi.
BİLİMLE DOLU BİR GÜN
Etkinlik, GTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Elif Damla Arısan’ın açılış konuşmasıyla başladı. Arısan, bu buluşmanın üniversitenin temel bilimler ve kimya alanındaki küresel başarısını taçlandıran özel bir gün olduğunu vurguladı. Kimyagerler Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Erhan Atici ise, “Bilim varsa gelecek vardır; kimyaya yapılan yatırım insanlığın geleceğine yapılan yatırımdır” dedi.
Konuşmasına Nobel Ödülü’nü kazandığını öğrendiği andaki şaşkınlığını esprili bir dille anlatarak başlayan Prof. Dr. Morten Meldal, “Kimya her şeydir” diyerek evrendeki tüm süreçlerin moleküler mimariyle işlendiğini vurguladı. Meldal, Danimarka’daki çocukluk yıllarında ailesinin çiftliğinde yaptığı deneylerin kimyaya olan ilgisini nasıl şekillendirdiğini de aktardı.
KLİK KİMYASI VE SAĞLIK
Meldal, 1990’larda başlayan kariyer yolculuğunun 2000’li yıllarda klik kimyasının temel taşlarından biri olan CuAAC reaksiyonuna nasıl evrildiğini detaylandırdı. Bu yöntemin Alzheimer ve kanser gibi hastalıklara yönelik araştırmalarda önemli uygulama alanları sunduğunu açıkladı. Klik kimyasının molekülleri adeta lego parçaları gibi birleştirme gücüyle ilaç geliştirmeden malzeme bilimine kadar sunduğu potansiyele değindi.
Gelecek nesillere bilimi sevdirmek için yaratıcılığın önemine dikkat çeken Morten Peter Meldal, kimyanın erken yaşlardan itibaren görselleştirilerek öğretilmesi gerektiğini vurguladı ve moleküllerin Lego parçaları gibi birleştirilebildiği “Molego” yaklaşımına da değindi.
BİLİM İLETİŞİMİ
Prof. Dr. Elif Damla Arısan ile bilim iletişimi üzerine sohbet eden Meldal, katılımcıların sorularını yanıtladı. Nobel Ödülü’nün akademi ile toplum arasında güçlü bir köprü kurduğunu ve bilimi daha geniş kitlelerle paylaşma imkânı sağladığını belirtti. Küresel ısınma ve sürdürülebilirlik sorunlarının çözümünde kimyanın kritik rol oynayacağını hatırlatan Meldal, gençlere “doğru olanı yapmanın” önemini vurguladı.
GTÜ’de harika bir ortamla karşılaştığını ifade eden Prof. Meldal, “Çok güzel, çok yeşil ama aynı zamanda çok aktif bir üniversite. Burada bilime yönelik harika bir ruh ve müthiş bir kapasite var. Özellikle öğrencilerin araştırmaya merakını geliştirmek için mükemmel bir altyapı var” dedi.
Programın sonunda GTÜ Rektörü Prof. Dr. Hacı Ali Mantar, Prof. Meldal’a GTÜ Logolu özel tasarım plaket takdim etti. Etkinlik, toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi. Meldal, daha sonra GTÜ Temel Bilimler Fakültesi Kimya Bölümü’nde öğrencilerle bir araya geldi.
